{"id":49193,"date":"2022-07-11T11:53:19","date_gmt":"2022-07-11T09:53:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.conselharan.org\/?p=49193"},"modified":"2022-07-11T11:53:19","modified_gmt":"2022-07-11T09:53:19","slug":"declaracion-institucionau-presentada-peth-govern-deth-conselh-generau-enta-exigir-ara-generalitat-de-catalunya-e-ath-parlament-de-catalunya-era-modificacion-dera-lei-8-2022","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.conselharan.org\/ca\/declaracion-institucionau-presentada-peth-govern-deth-conselh-generau-enta-exigir-ara-generalitat-de-catalunya-e-ath-parlament-de-catalunya-era-modificacion-dera-lei-8-2022\/","title":{"rendered":"Declaracion institucionau presentada peth gov\u00e8rn deth Conselh Generau ent\u00e0 exigir ara Generalitat de Catalunya e ath Parlament de Catalunya era modificacion dera Lei 8\/2022."},"content":{"rendered":"<h3><a href=\"https:\/\/www.conselharan.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/L\u00f2go-verticau-nere.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-49194 size-large\" src=\"https:\/\/www.conselharan.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/L\u00f2go-verticau-nere-614x1024.png\" alt=\"\" width=\"614\" height=\"1024\" data-wp-editing=\"1\" srcset=\"https:\/\/www.conselharan.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/L\u00f2go-verticau-nere-614x1024.png 614w, https:\/\/www.conselharan.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/L\u00f2go-verticau-nere-180x300.png 180w, https:\/\/www.conselharan.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/L\u00f2go-verticau-nere-768x1280.png 768w, https:\/\/www.conselharan.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/L\u00f2go-verticau-nere-921x1536.png 921w, https:\/\/www.conselharan.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/L\u00f2go-verticau-nere-1229x2048.png 1229w\" sizes=\"(max-width: 614px) 100vw, 614px\" \/><\/a><\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>\n<h3>Era modificacion demanada tracte sus er usatge e aprenedissatge des leng\u00fces oficiaus en ensenhament non universitari per \u00e7\u00f2 que h\u00e8 ath recoenishement der aran\u00e9s coma lengua pr\u00f2pria d\u2019Aran e oficiau en Catalunya e deth s\u00f2n caract\u00e8r coma lengua ve\u00efculara e d\u2019aprenedissatge ena Esc\u00f2la Aranesa<\/h3>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Era Esc\u00f2la Aranesa compde damb 38 ans d\u2019ist\u00f2ria. Ath long de tot aguest temps a estat un des \u00e8ishi vertebradors dera societat aranesa, en tot \u00e8ster clau tara normalizacion dera n\u00f2sta lengua pr\u00f2pria, er aran\u00e9s, e t\u00e0 consolidar un mod\u00e8l educatiu pr\u00f2pri que damb eth temps s\u2019a demostrat coma un mod\u00e8l d\u2019\u00e8xit.<\/p>\n<p>Eth trabalh des esc\u00f2les dera Val d\u2019Aran a trau\u00e8s des s\u00f2ns proj\u00e8ctes ling\u00fcistics an possibilitat un proc\u00e8s d\u2019immersion ling\u00fcistica qu\u2019a viabilizat qu\u2019er escolanat aran\u00e9s acabe era sua escolarizacion obligat\u00f2ria damb eth mestreg de cinc leng\u00fces: es tres leng\u00fces oficiaus en Aran (aran\u00e9s, catalan e castelhan) e dues leng\u00fces estrang\u00e8res (franc\u00e9s e angl\u00e9s), en tot esdevier tanben un element clau de coesion e integracion sociau.<\/p>\n<p>Era lengua pr\u00f2pria d\u2019Aran, er aran\u00e9s, pat\u00eds de h\u00e8 temps ua situacion f\u00f2r\u00e7a compl\u00e8xa. Era incomprensibla e flagranta manca de finan\u00e7ament e de sup\u00f2rts institucionaus qu\u2019impossibiliten ath Conselh Generau d\u2019Aran era implementacion de politiques ling\u00fcistiques e estrat\u00e8gies d\u2019impacte sociau que n\u2019esviten era desparicion, tot e \u00e8ster ua lengua oficiau en Catalunya, hijudi ath retard inexplicable de m\u00e8s de dotze ans en desplegament dera Lei der occitan, aran\u00e9s en Aran, an pla\u00e7at ar aran\u00e9s en ua situacion critica e d\u2019extrema fragilitat.<\/p>\n<p>En aguest cont\u00e8xte de crisi, arribe ara un nau atac ara lengua pr\u00f2pria d\u2019Aran, que demp\u00fas dera publicacion deth <em>Decr\u00e8t Lei 6\/2022, de 30 de mai, peth que se fixen es crit\u00e8ris aplicables ara elaboracion, aprovacion e revision des proj\u00e8ctes ling\u00fcistics des centres educatius<\/em>, qu\u2019ena sua Disposicion addicionau tresaua, ditz que \u201c<em>En territ\u00f2ri d\u2019Aran, es proj\u00e8ctes ling\u00fcistics an de tier en compde er aran\u00e9s, coma lengua pr\u00f2pria d\u2019Aran e coma lengua ve\u00efculara e d\u2019aprenedissatge enes s\u00f2ns centres educatius, d\u2019ac\u00f2rd damb era normativa reguladora<\/em>\u201d, ve coma era aprovacion eth passat dia 9 de junh dera <em>Lei 8\/2022, sus er usatge e aprenedissatge des leng\u00fces oficiaus en ensenhament non universitari<\/em>, per part deth Parlament de Catalunya, prov\u00f2que que, demp\u00fas de trenta ueit ans, er aran\u00e9s p\u00e8rde er estatus de lengua ve\u00efculara e d\u2019aprenedissatge ena esc\u00f2la. En concr\u00e8t, era lei ditz ena sua disposicion addicionau que \u201c<em>Enes centres educatius d\u2019Aran, es proj\u00e8ctes ling\u00fcistics an de garantir er aprenedissatge e <strong>emplec curricular<\/strong> <strong>e educatiu<\/strong> abituau der aran\u00e9s, lengua pr\u00f2pria d\u2019aguest territ\u00f2ri, de conformitat damb \u00e7\u00f2 qu\u2019establ\u00eds era normativa aplicabla<\/em>\u201d.<\/p>\n<p>Totun, er article 2 d\u2019aguesta lei, sus er \u201c<em>Emplec e aprenedissatge des leng\u00fces oficiaus<\/em>\u201d determine qu\u2019eth catalan \u201c<em>coma lengua pr\u00f2pria de Catalunya, ei era lengua normauments emplegada coma lengua ve\u00efculara e d\u2019aprenedissatge educatiu, e era d\u2019emplec normau ena acuelhuda d\u2019escolanat nauvengut<\/em>\u201d, m\u00e8s en cap cas h\u00e8 refer\u00e9ncia ar aran\u00e9s, lengua tanben oficiau en Catalunya e lengua pr\u00f2pria en Aran, en tot crear atau un gr\u00e8uge e un menspr\u00e8tz ara n\u00f2sta lengua pr\u00f2pria, qu\u2019era Val d\u2019Aran non ei disposada a acceptar deuant dera situacion de debilitat que se trape.<\/p>\n<p>Pr\u2019amor de tot a\u00e7\u00f2, eth Plen deth Conselh Generau d\u2019Aran, damb eth sup\u00f2rt deth sector educatiu dera Val d\u2019Aran, declare de man\u00e8ra solemna e unanima eth s\u00f2n ref\u00fas ath tracte que recep er aran\u00e9s en aguesta lei e reclame, autant ara Generalitat de Catalunya, ath Parlament de Catalunya e as grups politics presenti en aguesta cramba, qu\u2019era Lei \/2022, sus er usatge e aprenedissatge des leng\u00fces oficiaus en ensenhament non universitari sigue modificada ent\u00e0 que se recup\u00e8re nauaments eth caract\u00e8r de lengua ve\u00efculara e d\u2019aprenedissatge ena esc\u00f2la, e se resp\u00e8cte era oficialitat der aran\u00e9s en Catalunya, autant per \u00e7\u00f2 que h\u00e8 ath compliment e desplegament efectiu dera normativa vigenta coma ara melhora immediata des recorsi e finan\u00e7ament que l\u2019equiparen de forma proporcionau ara r\u00e8sta de leng\u00fces oficiaus en Catalunya.<\/p>\n<p>En aguest sens, era maxima institucion aranesa se res\u00e8rve eth dret d\u2019amiar a t\u00e8rme es accions que consid\u00e8re avientes entara proteccion e resp\u00e8cte dera lengua pr\u00f2pria d\u2019Aran e dera sua maxima institucion, entre es que i p\u00f2den constar era presentacion d\u2019un conflicte en defensa dera autonomia d\u2019Aran, atau e coma m\u00e8rque, enes articles 75 bis e seg\u00fcents, era <em>Lei Organica 2\/1979, de 2 d\u2019octobre, deth Tribunau Constitucionau<\/em>.<\/p>\n<p>Atau madeish, eth Plen deth Conselh Generau d\u2019Aran ac\u00f2rde h\u00e8r a arribar aguesta Declaracion Institucionau ara Generalitat de Catalunya, ath Parlament de Catalunya, as grups politics deth Parlament de Catalunya, as minist\u00e8ris de Cultura e Esp\u00f2rts e de Politica Territoriau, as ajuntaments d\u2019Aran e as centres e servicis educatius dera Val d\u2019Aran.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n ","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Era modificacion demanada tracte sus er usatge e aprenedissatge des leng\u00fces oficiaus en ensenhament non universitari per \u00e7\u00f2 que h\u00e8 ath recoenishement der aran\u00e9s coma lengua pr\u00f2pria d\u2019Aran e oficiau en Catalunya e deth s\u00f2n caract\u00e8r coma lengua ve\u00efculara e d\u2019aprenedissatge ena Esc\u00f2la Aranesa Era Esc\u00f2la Aranesa compde damb 38 ans d\u2019ist\u00f2ria. Ath long&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49193"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49193"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49193\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49574,"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49193\/revisions\/49574"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49193"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49193"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/ca\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49193"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}