{"id":39351,"date":"2021-01-13T10:26:05","date_gmt":"2021-01-13T09:26:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.conselharan.org\/patrimoni-culturau-dera-val-daran\/actuacions-patrimoni-en-2008\/exposicion-aran-clavis-regni\/"},"modified":"2021-01-13T10:32:30","modified_gmt":"2021-01-13T09:32:30","slug":"exposicion-aran-clavis-regni","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.conselharan.org\/es\/cultura\/patrimoni-culturau-dera-val-daran\/actuacions-patrimoni-en-2008\/exposicion-aran-clavis-regni\/","title":{"rendered":"Exposicion Aran Clavis Regni"},"content":{"rendered":"<p>Eth Conselh Generau d\u2019Aran per miei deth departament de Cultura e Politica Ling\u00fcistica e Mus\u00e8us dera Val d\u2019Aran presenten era exposicion ARAN, CLAVIS REGNI. ERA DEFENSA D\u2019UN PA\u00cdS, que se p\u00f2t visitar ena gl\u00e8isa de Sant Joan d\u2019Arties des deth 28 de junhs\u00e8ga d\u2019enguan enqui\u00e0th 14 de junh de 2009, a on se met de manifest qu\u2019eth valor estrat\u00e8gic d\u2019Aran explique en bona part era sua ist\u00f2ria. Punt de trobada entre Catalonha, Aragon, Occit\u00e0nia, Fran\u00e7a e Espanha a devingut scenari d\u2019un b\u00e8th pil\u00e8r de lutes. Ent\u00e0 uns e ent\u00e0 auti Aran a representat era \u201cclavis regni\u201d, aquera clau que balhaue acc\u00e9s a territ\u00f2ris de m\u00e8s enl\u00e0 dera termi\u00e8ra.<\/p>\n<p>Era sua produccion a compdat damb era collaboracion dera Generalitat de Catalonha, eth Gov\u00e8rn d\u2019Aragon, eth Mus\u00e8u d\u2019Ist\u00f2ria de Catalonha e era Deputacion de U\u00e8sca.<\/p>\n<p>Era exposicion s\u2019estructure en ueit \u00e0mbits tematics per miei des quaus se destaque es asp\u00e8ctes m\u00e8s importants entara comprenen\u00e7a deth pap\u00e8r estrategic d\u2019Aran coma territ\u00f2ri de front\u00e8ra:<\/p>\n<ul>\n<li>\u00c0mbit I: Introduccion<\/li>\n<li>\u00c0mbit II: Eth camin dera Garona\n<ul>\n<li>Beret coma l\u00f2c d\u2019entrada de naues cultures<\/li>\n<li>Camin Reiau, via de romanizacion<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\u00c0mbit III: Assagi dominadors\n<ul>\n<li>Lutes e invasions en Aran abantes dera signatura de Era Querim\u00f2nia (1313)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\u00c0mbit IV: Eth feudalisme en Aran\n<ul>\n<li>Es t\u00e8rres des senhors feudaus d\u2019Aran se trapen pla\u00e7adi en Baish Aran, e mantien estretes relacions damb era noblesa occitana e se m\u00f2stren contraris ath dom\u00e8ni catalanoaragon\u00e9s.<\/li>\n<li>Les ei er unic vilatge a on s\u2019implante un dom\u00e8ni plenament feudau. R\u00e8stes deth cast\u00e8th e era baronia.<\/li>\n<li>Eth Q\u00fcestionari de Francisco Zamora (mapa de fortificacions).<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\u00c0mbit V: Era luta diplomatica per Aran\n<ul>\n<li>Enfrontament entre era Corona d\u2019Aragon e Fran\u00e7a abantes dera signatura de Era Querim\u00f2nia.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\u00c0mbit VI: Era administracion reiau\n<ul>\n<li>Eth governador \u00e8re era persona qu\u2019ostentaue eth cargue m\u00e8s important laguens dera jerarquia politicomilitar d\u2019Aran e eth representant reiau en pa\u00eds. Eth rei escuelhie ath futur governador ent\u00e0 un peri\u00f2de de tres ans. Eth governador, en santuari de Mijaran, juraue es privil\u00e8gis, costums e libertats d\u2019Aran. Un c\u00f2p passat eth s\u00f2n mandat s\u2019auie de som\u00e9ter a ua auditoria nomentada taula de just\u00edcia. Coma s\u00f2u recebie un galin reiau de horment (1) de cada casa e quauques contribucions o drets coma eth perm\u00eds deth transp\u00f2rt de husta entara Garona.<\/li>\n<li>Eth jutge. Trobam aguesta figura documentada en un privil\u00e8gi der an 1298. Era sua foncion consistie en assessorar ath governador enes causes civius e criminaus e h\u00e8r complir es sent\u00e9ncies. Impartie just\u00edcia toti es diuendres en Cast\u00e8th Leon e tres c\u00f2ps per setmana en Vielha.<\/li>\n<li>Cast\u00e8th Leon, pla\u00e7at en Es B\u00f2rdes, \u00e8re eth dom\u00e8ni deth governador (s\u2019illustre damb ua reproduccion en 3D, a on s\u2019i m\u00f2stren es etapes d\u2019aguesta fortificacion).<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\u00c0mbit VII: Un sist\u00e8ma defensiu ben equilibrat\n<ul>\n<li>Aran torne a \u00e8ster escenari de diu\u00e8rses lutes. En s\u00e8gle XV an l\u00f2c, prum\u00e8r, era gu\u00e8rra de Joan II d\u2019Aragon contra era Generalitat de Catalonha e era gu\u00e8rra, p\u00f2c temps demp\u00fas, damb Hug Roger III comde deth Pallars.<\/li>\n<li>En s\u00e8gle XVII es gu\u00e8rres entre luterans e catolics an ua f\u00f2rta repercussion en Aran peth s\u00f2n empla\u00e7ament geografic. Aguesta gu\u00e8rra p\u00f2rte a Felip II ent\u00e0 desvolopar ua politica de fortificacions ena front\u00e8ra piren\u00e8nca.<\/li>\n<li>Pap\u00e8r important des gl\u00e8ises coma elements de defensa.<\/li>\n<li>Cast\u00e8th de Vielha. Cast\u00e8th de Salard\u00fa. Cast\u00e8th d\u2019Arties. Cast\u00e8th de Vilac.<\/li>\n<li>M\u00e8s enl\u00e0 des construccions de cast\u00e8th e fortificacions des gl\u00e8ises, f\u00f2r\u00e7a bastisses civius e cases particulares de familhes benestantes se refortifiquen pendent es s\u00e8gles XV e XVII damb elements de defensa.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\u00c0mbit VIII: Es f\u00f2rts deth s\u00e8gle XIX\n<ul>\n<li>Demp\u00fas d\u2019ua ep\u00f2ca de patz e ben\u00e8ster en Aran, qu\u2019ocupe bona part deth s\u00e8gle XVII, arribe eth nau s\u00e8gle damb es gu\u00e8rres de Napoleon e era Prum\u00e8ra Gu\u00e8rra Carlina (1833-1840).<\/li>\n<li>En 1810 comence era construccion deth F\u00f2rt dera Sainte Croix, apr\u00f2p de Casau, entara vigil\u00e0ncia deth territ\u00f2ri per part des tropes franceses. En 1815 demore abandonat. En madeish l\u00f2c, es tropes isabelines lh\u00e8uen eth F\u00f2rt dera Libertat en 1836, que se des.h\u00e8 en 1842 per un Reiau Decr\u00e8t.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\u00c0mbit IX: Darr\u00e8res fortificacions<\/li>\n<li>P\u00f2ga repercussion dera Gu\u00e8rra Civiu.<\/li>\n<li>Invasion des maquis eth 19 d\u2019octobre de 1944. Eth Partit Comunista d\u2019Espanha e era Agropacion de Guerrilh\u00e8rs planegen era operaci\u00f3n Reconquista de Espa\u00f1a. Combats en Canejan, Les, Boss\u00f2st, Es B\u00f2rdes, Unha e Salard\u00fa. Es tropes franquistes acaben damb era insurreccion damb un balan\u00e7 de 63 m\u00f2rts.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Se m\u00f2stren ena exposicion f\u00f2r\u00e7a obj\u00e8ctes que per prum\u00e8r c\u00f2p ser\u00e1n expausadi ath gran public: recipients de terralha preistorics, dues est\u00e8les romanes deth s\u00e8gle III-IV dC, un vasso de t\u00e8rra sigillata clara, des s. IV-V trobat ena necrop\u00f2lis de Gar\u00f2s; e Era Querim\u00f2nia, pergamin der an 1328, autentica Carta Magna d\u2019Aran e d\u2019autes privil\u00e8gis dera Val d\u2019Aran.<\/p>\n<p>Era exposicion, qu\u2019a compdat damb un pressup\u00f2st de 100.000 \u00e8uros, se complemente damb activitats didactiques, cai\u00e8rs infantils ent\u00e0 escolars de prim\u00e0ria e segund\u00e0ria, atau coma talh\u00e8rs entath public escolar e familhar e visites guidades.<\/p>\n<p>Eth comissariat dera exposicion ei format pes istoriadors Elisa Ros e Joan Carles Riera Socasau. Atau madeish, ent\u00e0 pr\u2019amor de deishar const\u00e0ncia de tot eth trabalh d\u2019investigacion realizat, s\u2019edite eth catal\u00f2g dera exposicion damb articles des istoriadors J. Bol\u00f2s, J. Boya, P. Pujada e Mn. Amiell.<\/p>\n ","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eth Conselh Generau d\u2019Aran per miei deth departament de Cultura e Politica Ling\u00fcistica e Mus\u00e8us dera Val d\u2019Aran presenten era exposicion ARAN, CLAVIS REGNI. ERA DEFENSA D\u2019UN PA\u00cdS, que se p\u00f2t visitar ena gl\u00e8isa de Sant Joan d\u2019Arties des deth 28 de junhs\u00e8ga d\u2019enguan enqui\u00e0th 14 de junh de 2009, a on se met de&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"parent":39267,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-full.php","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/39351"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39351"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/39351\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39358,"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/39351\/revisions\/39358"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/39267"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.conselharan.org\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}