Er os ròi en Pirenèu: ua populacion en creishement

Es darrèrs resultats deth seguiment transfronterèr coordinat peth Grop de Seguiment Transfronterèr der os ròi (GSTOP) confirmen qu’era populacion d’os ròi en Pirenèu seguís ua tendéncia positiva. Segons eth modèl de Captura-Mèrca-Recaptura (CMR), era estimacion entath 2025 se place en 130 exemplars (interval de confiança: 109–143), chifra que supère eth minim de 108 individus identificadi dirèctaments e reflectís era correccion estadistica des bèsties qu’an passat inapercebudes pendent eth mostratge. A compdar deth 2008, era populacion a creishut de manèra lèu ininterrompuda.

Evolucion dera estimacion CMR dera populacion d’os ròi en Pirenèu (2008–2025). Era valor centrau deth 2025 ei de 130 exemplars (minim: 109, maxim: 143).

En Catalonha, en 2025 s’identifiquèren 54 exemplars. Eth nombre de neishences, totun, a queigut significativament respècte ar an anterior: sonque 8 cadèths en tot eth Pirenèu (3 en Catalonha), deuant des 24 deth 2024. Era populacion reproductora s’estime entre 29 e 31 femelhes disponibles entath 2026.

Eth projècte LoupO Coexistence (2026–2028)

Eth Conselh Generau d’Aran participe coma sòci associat en projècte europèu transfronterèr LoupO Coexistence, impulsat peth Programa Interreg VI-A Espanha-França-Andòrra (POCTEFA 2021–2027). Eth projècte, de tres ans de durada, compde damb 12 sòcis de França, Espanha e Andòrra entre es que figuren era Generalitat de Catalonha (DTER, CAR e Forestal Catalana), era Universitat Autonòma de Barcelona (UAB), er Office Français dera Biodiversité (OFB), era Pastorale Pyrénéenne e eth laboratòri Antagene.

Pr’amor dera condicion de sòci associat, eth CGA non recep hons FEDER dirèctaments; es sues accions en encastre de LoupO s’executen gràcies a ua ajuda deth MITECO especificaments destinada ara Val d’Aran. Eth projècte s’articule en tres èishi: seguiment e localizacion d’exemplars, prevencion de maus e coexisténcia.

Accions de seguiment e localizacion d’exemplars

Seguiment remòt damb sistèmes automatics e intelligéncia artificiau

Eth CGA desplegue naui sistèmes de seguiment remòt —fòtocamères, antenes LoRaWAN e colièrs GPS entath bestiar— que permeteràn disposar d’informacion sus era preséncia d’ossi practicaments eth temps reau. Tanben s’aplicaràn instruments d’intelligéncia artificiau entara identificacion individuau d’exemplars a compdar des imatges de fòtoparams, ua milhora substanciau respècte as metòdes actuaus. Se trabalharà tanben damb cans entrenadi entara deteccion d’indicis, ua tecnica non invasiva de nauta eficiéncia entara localizacion de mòstres biologiques.

Preparacion proactiva deuant de comportaments d’acostumança des ossi

Ena actualitat non i a cap d’os classificat coma problematic. Maugrat açò, eth CGA vò adoptar ua estratègia proactiva inspirada ena experiéncia dera Serrada Cantabrica: intervier de manèra precòça sus aqueri individus que comencen a mostrar comportaments incipients d’acostumança ara preséncia umana, abans qu’arriben a èster ossi problematics. Intervier en fases iniciaus ei fòrça mès efectiu e permet evitar situacions de conflicte.

En aguest contèxte, eth CGA impulse damb era rèsta de sòcis era actualizacion des protocòls de captura e er aqueriment de materiau de teleseguiment (colièrs GPS) entà poder intervier damb garanties tecniques en cas de besonh.

Accions de prevencion de maus

Es cans de proteccion des ramats constituïssen un des instruments de prevencion mès efectius entà redusir es atacs de grani carnivòrs. En encastre de LoupO Coexistence, eth CGA refortirà es accions en aguest encastre:

– Formacion en maneg e adreçament de GPR.

– Acompanhament individualizat as pagesi qu’ac demanen damb compromisi d’aplicacion de mesures preventives.

– Foment d’un grop motor de referéncia en GPR en Pirenèu catalan.

– Elaboracion de recorsi formatius sus mesures de prevencion e en especiau sus es GPR, entà limitar es conflictes entre eth torisme e es GPR.

Ath delà des accions compartides en encastre de LoupO, eth CGA meterà en marcha ua accion pròpia e diferenciau: era implantacion de minjadores domotiques entàs cans de proteccion des ramats. Aguesti dispositius permeteràn provedir automaticaments d’aliment as GPR en endrets remòts de nauta montanha e monitorizar-ne era activitat e er estat de salut a distància, entà garantir-ne era eficàcia protectora per mès luenh que siguen des explotacions ramadères.

Accions entara coexisténcia

Eth CGA participarà enes accions adreçades a milhorar era convivéncia entre es grani carnivòrs e era populacion locau. En aguest èish s’includissen:

– Estudis de percepcion sociau der os ròi e eth lop entre era populacion dera Val d’Aran e eth conjunt deth Pirenèu.

– Modelizacion e analisi des dinamiques de coexisténcia entre es carnivòrs e es activitats ramadères.

– Dinamizacion d’espacis de participacion damb es sectors afectadi.

– Elaboracion de recorsi de sensibilizacion e educacion ambientau adreçadi ara ciutadania.

– Dessenh d’un protocòl, amassa damb eth sector cinegetic, entara compatibilizacion des mautes de caça en endrets damb preséncia d’os.

Ajuda MITECO: inversions pròpries ena Val d’Aran

A mès des accions includides en LoupO Coexistence, eth supòrt deth MITECO permeterà ath CGA executar ua seguida d’iniciatives pròpies:

– Seguiment populacionau: desplegament e actualizacion d’instruments de seguiment der os ròi, includits colièrs GPS e analisi genetica entara identificacion individuau.

– Prevencion de maus ena apicultura e ramaderia: aplicacion e milhora de mesures de proteccion entàs sectors mès exposadi as atacs, includida era crompa de materiau de proteccion.

– Monitorizacion e digitalizacion dera ramaderia extensiva: incorporacion de dispositius GPS ath bestiar e de cobertura LoRaWAN entath seguiment digitau des ramats.

– Recèrca sus mesures aversives: projèctes pilòt entà avalorar era eficacitat de tecniques de dissuasion en situacions concretes.

Participacion ena Comission de Cans de Proteccion de Ramats

Eth CGA ei laguens dera Comission de Cans de Proteccion de Ramats (GPR), un organ impulsat en contèxte deth Grop de Trabalh deth Lop en Catalonha e coordinat peth Departament de Territòri, Abitatge e Transicion Ecologica e Forestal Catalana S.A. Era comission a coma objectiu uniformizar e milhorar er usatge des GPR en Catalonha, e assegurar-ne es garanties genetiques, sanitàries e etologiques. Entre es accions en cors cau remercar era elaboracion d’un estudi sus era creacion d’ua naua associacion de GPR, jornades formatives entath sector ramadèr e era publicacion d’ua enquèsta sus era percepcion sociau des cans de proteccion entre es usatgèrs deth mèdi naturau.

Vielha, 11 de Mai de 2026