Eth pròplèu dia 19 de mai en Vielha se realizarà eth VI Concors Morfologic dera Raça dera Oelha Aranesa, en tot emmarcar-se en ua hèira qu’a coma objectiu fonamentau dar a conéisher es productes pròpris dera Val d’Aran.
Era hèira “Es productes dera nòsta tèrra” prepause diuèrses activitats entà tota era familha ath long de tot eth dia, en tot sajar que d’ua manèra practica e dinamica autant es grani coma es petits dera familha s’entretenguen e conèishen un sinhau mielhor era oelha Aranesa e as productors e artesans dera Val d’Aran.
Era raça Aranesa se trape en perilh d’extincion, damb un cens de lèu 3.000 efectius distribuïts en 36 ramaderies, e er objectiu fonamentau d’ACORA ei era sua conservacion e promocion. Çò que tanh as sues caracteristiques particulars, era Raça de Oelha Aranesa se caracterize per éster de format gran, de proporcions alongades e, a mès, ambdús sèxes presenten bures. Dat qu’es ramadèrs d’ACORA vòlen recuperar es varietats mès antigues çò que tanh ara capa, s’admeten sies varietats de color: blanca, nera, bereta, mascarda, capiròia e oelhinera.
Era jornada dia ei organizada pera Associacion de Criadors de Oelhes de Raça Aranesa - ACORA, er Ajuntament de Vielha e Mijaran e eth Conselh Generau d’Aran, en tot collaborar diuèrses entitats.
Eth programa se detalhe ara seguida:
10,00h – 18,00h – Mercat d’artesans
maitin
9,00h – Entrada deth bestiar
10,00h – Inauguracion dera Hèira
10,30h – Concors Morfologic dera Oelha Aranesa
10,30 – 13,00h – Activitats infantils
11,00h – Esdejoar popular: degustacion de oelha aranesa ara brasa
12,00h – Demostracion d’esquileg, a cargue de Félix Benito
12,30h – Talhèrs de lan entara mainadèra:
“Talher de cóser, hèm ua oelha” (mainatges de 3 a 6 ans)
“Ua oelha, ua mashina, uns mitjons...” (mainatges de 6 a 9 ans)
Tarde
16,00h – Demostracion d’obtencion de feutre a cargue de Carmen Bonifaci
“Dera oelha ath banh...”
16,00 – 18,00h – Activitats infantils
16,30h – Talhèrs de lan entara mainadèra:
“Talhèr de cóser, hèm ua oelha” (mainatges de 3 a 6 ans)
“Talhèr entà mecanics ausaires...” (mainatges de 10 a 12 ans)
17,00h – Sorteg d’un cordèr aranés entà qui endonvie eth sòn pes e, ara seguida, entrèga de prèmis deth VI Concors Morfologic dera Oelha Aranesa
18,00h – Clausura dera Hèira
Visita ath Musèu dera Lan
Eth Concors Morfologic aurà quate categories: oelhes (lòt de 4 animaus adults), borrègas (lòt de 4 animaus d’entre 10-18 mèsi), mardan (lòt d’1 animau adult) e borrèc (lòt d’un animau d’entre 10-18 mèsi). Es ramadèrs poderàn presentar un maxim d’un lòt d’animaus per categoria. Eth jurat deth concors serà er encarregat d’avalorar era qualitat des animaus e d’adjudicar es prèmis corresponents e estarà format per un ramadèr d’ACORA, eth quau non participarà en concors, un tecnic d’ACORA e un representant d’ua Associacion dera Oelha de Raça Pura. Entà cada categoria s’autrejaràn 1èr, 2au e 3au prèmi. A mès, s’autrejaràn tres prèmis especiaus: ath mielhor animau dera mòstra ramadèra, ara mielhor ramaderia e, coma nauetat d’enguan, ath lòt mielhor presentat. Toti es participants receberàn un obsequi cortesia dera organizacion deth certamen coma agraïment ara sua collaboracion.
Entà ensenhar en cò què consistís er esquileg, un ofici tradicionau que s’està perdent, s’harà ua demostracion damb oelhes de raça Aranesa e ath long deth dia se realizaràn diuèrsi talhèrs entara mainadèra e demostracions de coma se pòt trebalhar era lan e quini productes se poden obtíer.
Tanben s’aufrirà un esdejoar popular damb oelha aranesa ara brasa coma producte estelar, e se darà animacion ara hèsta en tot regalar un cordèr ad aquera persona que endonvie eth sòn pes exacte.
Ath long de tot eth dia se compdarà damb un mercat des artesans dera Val d’Aran, que daràn a conéisher es sòns productes dera tèrra e mos explicaràn coma s’obtien.
Entà acabar era jornada, se realizarà era entrèga de prèmis deth VI Concors Morfologic dera Oelha Aranesa. Entàs 18h00 se clausurarà era hèira.
Eth 18 de mai, se celèbre annalament damb eth nòm: “Es musèus son un miei der escambi culturau important, d’enriquiment des cultures, des dera comprension mutuala, era cooperacion, e era patz entre es pòbles” eth Dia Internacionau des Musèus. Eth Conselh Internacionau des Musèus, er ICOM, des deth 1977, prepausa cada an un tèma a compdar deth que convide a toti es sòns membres, en tot auer en compde es tradicions e singularitats de cada país, entà organizar diuèrses activitats damb motiu deth Dia Internacionau des Musèus, damb er objectiu d’apropar es institucions museistiques e es professionaus que trebalhen entath public en generau, e de sensibilizar as ciutadans sus eth trebalh e es reptes qu’an es musèus entà éster institucions ath servici dera societat e eth sòn desvolopament.
Musèus dera Val d’Aran
Des de hè tretze ans Musèus dera Val d’Aran, se hig ath Dia Internacional des Musèus, en tot aufrir es sues pòrtes dubèrtes, e descobrir pèces deth sòn hons o mostrant d’ua manèra particular es pèces exposades. A realizat, tanben visites guiades a diuèrsi parçans deth patrimòni artistic aranés.
Enguan a compdar dera entrada gratuïta ar Ecomusèu çò de Joanchiquet e eth Musèu dera val d’Aran gessem ath carrèr e participam ena Hèira dera Oelha Aranesa, que se celèbre eth dia 19 de mai en Vielha. Haram a tèrme diuèrsi talhèrs infantils relacionadi damb eth mond dera lan e ua visita dinamizada ena Fabrica dera lan.
Era Net des Musèus
Era Net des Musèus ei ua iniciatiua prebotjada peth Conselh d’Euròpa a on i participen mès de 3.000 musèus de 40 païsi.
Per prumèr viatge Aran se hig ad aguesta iniciatiua e daurís es pòrtes deth Musèu dera Val d’Aran eth diuendres 18 de mai entàs 22:00. En aguesta ocasion diuèrses personalitats d’Aran mos acompanharàn ath long deth musèu e mos parlaràn d’aquerò que li diden es òbres expausades.
Aguest acòrd constituís un nau desplegament der Estatut d'Autonomia de Catalonha entà reconéisher, protegir e promòir er occitan aranés en toti es airaus e sectors.
Era vicepresidenta deth Govèrn e titular deth Departament de Governacion e Relacions Institucionaus, Joana Ortega, e eth sindic d’Aran, Carlos Barrera, an presidit era dusau Comission bilaterau celebrada des dera constitucion deth nau Conselh Generau d’Aran, ena què s’a creat eth Conselh de Politica Lingüistica der Occitan Aranés.
Era amassada, que tanben a servit entà adoptar es nòrmes d’organizacion e foncionament dera Ponéncia de traspassi creada en darrèr Plen dera Comission, a compdat damb era preséncia dera secretaria generau de Governacion, Maria Àngels Barbarà; eth secretari generau de Cultura, Francesc Xavier Solà; eth secretari de Comunicacion, Josep Martí, e de toti es conselhèrs deth Conselh Generau d’Aran, entre d’auti.
Era vicepresidenta, Joana Ortega, e eth sindic d’Aran, Carlos Barrera, an valorat fòrça positivament era creacion deth Conselh de Politica Lingüistica der Occitan Aranés, en tot considera’c “un mecanisme institucionau essenciau” entà arténher es objectius generaus perseguits per Estatut e pera Lei 35/2010, d’1 d’octobre, der occitan, aranés en Aran, de reconéisher, protegir e promòir er occitan d'acòrd damb era sua varietat aranesa en toti es airaus e sectors.
Aguest acòrd constituís un nau desplegament der Estatut d’Autonomia de Catalonha, er article 6.5 deth què declarèc oficiau en Catalonha era lengua occitana, nomenada aranés en Aran, atau coma dera Lei aprovada en desvolopament d’aguest precèpte dera Lei 35/2010, a on se preveé era creacion d’ua estructura paritaria entre era Generalitat e eth Conselh Generau d'Aran ara fin de garantir eth finançament adequat e suficient des politiques lingüistiques en relacion ar aranés e ara coordinacion entre ambdús institucions en aguest airau.
Eth Conselh de politica lingüistica der occitan aranés constituís aguesta estructura paritaria dera Lei e a, atau madeish, era naturalesa de ponéncia permanenta e especializada creada ena Comission Govèrn dera Generalitat–Conselh Generau d’Aran, ara què retrà compdes des sòns trebalhs.
Aguest nau òrgan neish damb er encargue d’impulsar totes es actuacions de besonh entà garantir eth finançament adequat e suficient des politiques lingüistiques en relacion ar occitan aranés, d’assegurar era coordinacion entre era Generalitat e eth Conselh Generau d’Aran en aguest airau e de hèr eth seguiment e era avaluacion de toti es acòrds adoptadi. Era representacion dera Generalitat en aguest Conselh està integrada pera persona titular dera Secretaria Generau deth Departament competent en matèria de politica lingüistica, qu’ac presidís, pera persona titular dera Direccion Generau competent en aguesta matèria e per un representant des departaments competents en matèria de relacions institucionaus e d’economia. Era representacion deth Conselh Generau compde damb eth/era vicesindic/a prumèr/a, qu’aucupe era vicepresidència, eth/era vicesindic/a duau/a e es persones titulars des organs competents en matèria de politica lingüistica e cultura.
Carlos Barrera, sindic d’Aran: “ volem qu’eth conselhèr Josep Luís Cleries, hèsque d’ambaissador dera realitat e singularitat d’Aran cap ara rèsta deth Govèrn de Catalonha ”.
Eth conselhèr de Benéster Sociau e Familha dera Generalitat de Catalonha, Josep Lluís Cleries visitèc eth dimèrcles era Val d’Aran, a on siguec rebut prumèr en ajuntament de Vielha e Mijaran per alcalde Àlex Moga, per dempús, acompanhat peth sindic d’Aran, Carlos Barrera, traslladar-se ara Casa deth Senhor d’Arròs, sedença institucionau deth Conselh Generau d’Aran, a on siguec rebut peth Plen e signèc en libre d’aunor dera maxima institucion aranesa.
Eth sindic d’Aran, Carlos Barrera, agraïc fòrça especiaument ath conselhèr Cleries, çò qu’en aguesti moments de dificultat economica e de retalhades enes departaments dera Generalitat, age volut mantíer era aportacion economica deth sòn departament ath Conselh Generau d’Aran, e li demanèc que hèsque d’ambaissador dera realitat e singularitat der Aran, cap ara rèsta de conselhèrs deth Govèrn dera Generalitat.
Eth conselhèr de Benéster Sociau e Familha e eth sindic d’Aran, signèren eth contracte programa entre totes dues institucions, que comportarà era aportacion ath C.G.A, de 314.000.-€, entara ampliacion de places ena Residéncia Sant Antòni de Vielha, 7.500.-€ entà politiques en defensa des drets des hemnes, 35.000.-€ entà politiques d’immigracion e 23.000.-€, entath SIAH (Sistèma Integrau d’Atencion Espitalaria), pr’amor que coma expliquèc Cleries, era major part deth finançament de Benéster Sociau deth Conselh Generau d’Aran, ja està incorporat via traspàs ath finançament deth Conselh Generau d’Aran.
Eth sindic d’Aran, Carlos Barrera, a explicat qu’ara ei eth moment de planificar eth futur, entà qu’era situacion economica sigue mès favorable, se pugue auançar ena construccion de naui equipaments, coma per exemple, ua dusau residéncia entara gent grana dera Val d’Aran, en tot apregondir atau en futurs traspassi peth Govèrn d’Aran.
“Auem de hèr un país entàs persones tamben en un territòri concret coma ei era Val d’Aran”.
Atau s’expresèc eth conselhèr Cleries dauant deth Plen deth Conselh Generau d’Aran, a on a refermat era volentat deth sòn departament de hèr créisher er estat deth benéster en Aran, en tot mielhorar era atencion as persones e collaborant enes tasques qu’en aguest airau amie a tèrme eth Conselh Generau. Cleries a explicat que vò apregondir enes traspassi pendents damb era Val d’Aran a compdar dera volentat de collaboracion institucionau “sabi qu’es pòrtes deth Conselh Generau son dubèrtes, igual que i son es deth departament de Benéster Sociau e Familha entath Conselh Generau d’Aran” manifestèc. Tamben rebrembèc qu’ “en aguesti moments non podem auançar tot çò que voleríem, mès tampòc podem retrocedir”, en tot hèr referéncia as paraules deth president dera Generalitat, Artur Mas, sus es linhes vermelhes que i an e que non se pòden traspassar.
Eth conselhèr Cleries, aprofitèc era visita entara Val d’Aran, entà anonciar eth nau Plan Nacionau de Valors de Catalunya, impulsat des dera conselheria de Benéster Sociau e Familha, entà auançar en valors coma eth respècte peth Medi Ambient, era Educacion e era Cultura. Cleries expliquèc que ja i an 16 grops de trebalh organizats que pròplèu s’amassaràn damb eth president dera Generalitat, entà auançar en aguest camin. Auem de cambiar era escala de valors, pr’amor que “pendent es darrèri ans, se hèc fòrça mès se deu tot, e açò non pòt éster”, expliquèc.
Pendent era sua estada ena Val d’Aran, Cleries auec era oportunitat de visitar es installacions deth Centre Ocupacionau de Dia (ADDA), a on compartic damb es responsables deth centre e es alumnes ua estona dera jornada e coneishec es activitats e es tallhèrs que se realizen damb er objectiu d’integrar sociaument as persones damb discapacitas psiquiques.
Mès tard eth conselhèr de Benéster Sociau e Familha e eth sindic d’Aran, se desplacèren entara Residéncia e Centre de dia Sant Antòni de Vielha. Era visita finalizèc damb ua visita ara Aubèrja “Era Garona” de Salardú.
Eth passat deluns, dia 14 de mai, eth Conselh Generau d’Aran, hèc era presentacion oficiau dera naua web dera Escòla de Tecnics Esportius dera Val d’Aran (ETEVA), damb era preséncia deth sindic d’Aran, Carlos Barrera, deth vicesindic prumèr deth C.G.A, Luís Carlos Medina e dera directora d’ETEVA, Núria Perramón, acompanhadi d’Enrique Pedraza, d’Oc Studio, empresa qu’a confeccionat era naua web.
Era naua web ei fòrça mès clara e intuitiva ara ora de posibilitar ar usatgèr, er accès a tota era informacion sus es convocatòries des corsi e pròves des diferentes disciplines esportiues qu’aufrís eth centre.
Era web compde damb diferents apartats, coma eth contacte, er emplaçamanet e airau d’usatgèrs. Aguest darrèr a on dempús de registrar-se, es usatgèrs accedissen a crear eth sòn pròpri compde, atau coma emplir es diferents formularis entàs inscripcions as diferents corsi e pròves d’ETEVA.
Era naua web, qu’ei operativa en tres idiomes, aranés, catalan e castelhan, vò aufrir as alumnes un mielhor servici formatiu, en tot proporcionar era informacion complèrta sus toti es corsi, includint totes es asignatures, ua descripcion complèrta des pròves d’accès, e era possibilitat de vèir online es resultats des pròves des diferents ensenhaments esportius.
Era naua web d’ETEVA, aufrís tamben enlaci d’interès entar usatgèr relacionadi damb era Escòla de Tecnics Esportius dera Val d’Aran.
Eth passat dissabte, dia 12 de mai se hèc era inauguracion des òbres de restauracion dera faciada e dera capèla dera glèisa de Sant Joan de Les ara qu’assistic Mons. Joan Enric Vives, arquevèsque dera Seu d’Urgelh e coprince d’Andòrra, Carlos Barrera, sindic d’Aran, Jèp Montoya, cap de Cultura e Patrimòni deth Conselh Generau d’Aran, Emili Medan, alcalde de Les, Francés X. Boya, senador.
Eth Conselh Generau d’Aran, a amiat a tèrme era adequacion dera faciada dera glèisa de Sant Joan de Les. Es òbres an permès restaurar part dera cubèrta, que se trapaue en mau estat pes filtracions d’aigua e ena faciada s’an reparat es grietes deth mur nòrd deth campanau e s’an limpiat es pèires qu’ac auien de besonh degut as èrbes e d’auti elements.
S’an sustituit es esfères deth relòtge, que se trapauen en mau estat per ues autes de metacrilato blanc e numeròs de vinil.
Era òbra dera faciada a suposat ua inversion de 197.912,57€.
Tamben s’a creat ua capèla sus eth coro dera glèisa en tot crear un accès dirècte per laguens e s’a recuperat era batiadèra.
Eth còst dera òbra dera capèla a estat de 32.244,22€.
“Es òbres de restauracion dera gleìsa de Les supausen ua inversion entara conservacion deth nòste patrimòni, atau coma era recuperacion dera batiadèra entath sòn usatge en tot adequar-la ena naua capèla dignificant aguest nau espaci dera glèisa” manifestèc eth sindic d’Aran, Carlos Barrera.
Pendent era inauguracion, er Arquevèsque dera Seu d’Urgelh hèc era cerimònia de consagracion der autar major damb eth Sant Crisma en tot sacralizar era pèira e en tot méter es reliquies de Mn. Josep Tàpies e de Santa Emilia de Rodat.
Era passada dimenjada se celebrèc ua missa ena capèla de Montcorbau en aunor ara Mare de Diu des Desemparats e assistic eth sindic d’Aran, Carlos Barrera, eth conselhèr d'Agricultura, Ramaderia e Medi Naturau e conselhèr deth Terçon, Jose Enrique Arró e er alcalde pedani d’Aubèrt, Alberto Nart.
Eth dia 13 de mai de 1992, eth Papa Juan Pablo II instaurèc era Jornada Mondiau deth Malaut en memòria ara Verge de Lourdes damb er objectiu de sensibilizar ara gent e as institucions sanitàries ua mielhor assisténcia as malauts.
Eth Bisbat d’Urgelh cada an celèbre aguesta Jornada en diuèrsi lòcs que pertanhen ath Bisbat e a on i a un espitau, enguan, dempús de dètz ans, s’a celebrat ena Val d’Aran.
Era Jornada que se celebrèc eth passat dissabte, dia 12 de mai, estèc presidida per Mons. Joan Enric Vives, arquebisbe-bisbe d’Urgelh e coprincep d’Andòrra, que dèc ua conferéncia en Santuari de Mijaran e ara qu’a assitic eth sindic d’Aran, Carlos Barrera, era conselhèra de Torisme, Comèrç e Consum, Anna Díaz, eth cap de Cultura e Patrimòni deth Conselh Generau d’Aran, Jèp de Montoya e eth vicepresident tresau dera Deputacion de Lhèida, Pau Perdices.
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg){kind=logo}
.jpg){kind=small}
.jpg)
.jpg)
.gif){kind=small}
.jpg)
(4).jpg)
.gif)
